Veelgestelde vragen

Vaarbewijs

Wanneer moet je het Klein Vaarbewijs hebben?

Het Klein Vaarbewijs is verplicht voor:

  • pleziervaartuigen met een lengte van 15 tot 25 meter
  • motorboten korter dan 15 meter, die sneller kunnen dan 20 kilometer per uur door het water, hieronder vallen ook jetski’s en andere typen waterscooters
  • bepaalde schepen die bedrijfsmatig gebruikt worden met een lengte tussen de 15 en 20 meter.

Wanneer heb ik het Klein Vaarbewijs I nodig (KVB1)?

Voor het varen op rivieren, kanalen en meren, met uitzondering van de Westerschelde, de Oosterschelde, het IJsselmeer (incl. Markermeer en IJmeer), de Waddenzee, de Eems en de Dollard.

Wanneer heb ik het Klein Vaarbewijs II nodig (KVB2)?

Voor het varen op alle binnenwateren, dus inclusief de Westerschelde, de Oosterschelde, het IJsselmeer (incl. Markermeer en IJmeer), de Waddenzee, de Eems en de Dollard. Voor een KVB2 moet je zowel slagen voor het examen KVB1 als voor het examen KVB2.

Hoe haal ik een vaarbewijs?

Een vaarbewijs haal je door examen te doen bij VAMEX.

Waar kan ik examen vaarbewijs doen?

In Alkmaar, Den Bosch, Dordrecht, Zoetermeer en Zwolle.

Hoe kan ik me inschrijven om examen te doen?

Inschrijven voor het examen kan op de website van VAMEX.

Hoe oud moet je zijn om je vaarbewijs te kunnen halen?

Voor het doen van het examen geldt geen minimum leeftijd. Om een vaarbewijs te krijgen moet je minimaal 18 jaar zijn en moet je voldoen aan de medische eisen voor de binnenvaart.

Hoe lang is mijn Klein Vaarbewijs geldig?

Een Klein Vaarbewijs is je hele leven lang geldig. Het is ook het daarbij behorende Internationaal Vaarbewijs, het ICC, dat in veel Europese landen wordt verlangd.

Wanneer weet je of je bent geslaagd voor het examen?

Direct na afloop van het examen krijg je de uitslag.

Wanneer krijg je je vaarbewijs, als je bent geslaagd voor je examen?

Als je geslaagd bent voor je examen kan je je vaarbewijs meteen meenemen, het wordt ter plekke voor je gemaakt. (Je moet wel eerst betalen, dat kan per pin.)

Waar vind ik lesmateriaal of een cursus ter voorbereiding op het examen?

Je kunt je via zelfstudie voorbereiden. Of misschien volg je liever een cursus via internet of via een vaarschool. Dat is vooral een persoonlijke voorkeur. Op de website van VAMEX vind je tips en voorbeeldexamens.

Vaarregels

Wat zijn de belangrijkste vaarregels?

Om het op de vaarwegen veilig te laten verlopen zijn er, net zoals op de weg, (verkeers)regels. De vaarregels zijn vastgelegd in enkele reglementen, o.a. het BPR (Binnenvaart Politie Reglement) en het RPR (Rijnvaart Politie Reglement). Het is aan te raden deze reglementen door te lezen voordat je gaat varen. Voor je gemak hebben we de vijf belangrijkste vaarregels voor je op een rijtje gezet.

Is er een overzicht van de vaarregels en vaartips?

Ja, ‘Varen doe je Samen!’ heeft een handige ‘Vaarbewaarkaart’ ontwikkeld met een overzicht van de belangrijkste vaarregels, verkeerstekens, seinen, lichten, betonning en vaartips. De kaart is gratis te downloaden via de website en wordt uitgedeeld op beurzen en voorlichtingsavonden. Download en bekijk de Vaarbewaarkaart.

Welke vaarregels gelden er op de Nederlandse binnenwateren?

De vaarregels die gelden op de Nederlandse binnenwateren staan in een aantal reglementen beschreven. Deze vind je hier: Regelgeving op de vaarwegen Op de website van 'Varen doe je Samen!' vind je een uitleg van de verschillende vaarregels, gebruik hiervoor de zoekfunctie.

Wat is de werkingssfeer van het BPR?

Het Binnenvaart Politie Reglement is van toepassing voor de meeste binnenvaarwegen in Nederland. Zie Regelgeving op de vaarwegen voor het toepassingsgebied BPR.

Wat is de werkingssfeer van het RPR?

Het Rijnvaart Politie Reglement is van toepassing voor varen op de Rijn, de Waal, Het Pannerdensch Kanaal en op de Lek. Zie Regelgeving op de vaarwegen voor het toepassingsgebied RPR.

Stewards op de sluizen

Waar en wanneer zet Rijkswaterstaat stewards in?

Met Hemelvaart en Pinksteren en tussen 4 juli en 30 augustus zet Rijkswaterstaat stewards in op 9 sluizen. Bekijk hier de locaties. De inzetperiode is onder meer afhankelijk van de vakantiespreiding en werkzaamheden op de sluizen.

Waarom zet Rijkswaterstaat stewards in?

Stewards helpen minder ervaren recreanten om onbekende of moeilijke sluizen vlot en veilig te passeren. Vaarweggebruikers (met name recreanten) hebben bij Rijkswaterstaat aangegeven dat zichtbare en extra aanwezigheid van Rijkswaterstaat op de sluizen op drukke momenten gewenst is.

De aanwezigheid van stewards draagt bij aan het veiligheidsgevoel en het vaarplezier. Een steward helpt om de vaarweggebruikers vlot, veilig en plezierig de sluis te laten passeren.

Wat doen stewards op de sluis?

De steward fungeert als een verlengstuk van de sluismeester. Hij/zij ondersteunt de recreanten tijdens het passeren van de sluis:

  • geeft instructies van de sluismeester door, bijvoorbeeld over de volgorde van invaren en het plaatsnemen in de kolk
  • neemt lijnen aan en gooit ze los
  • beantwoordt vragen, deelt foldermateriaal uit, geeft informatie over vaargebied en omgeving van de sluis, en verwijst naar de landelijke informatielijn van Rijkswaterstaat (0800-8002)

Hoe passeer je veilig een sluis?

Het passeren van sluizen vraagt extra aandacht. Zowel beroeps- als recreatieschippers moeten bij een sluis binnen een beperkte ruimte manoeuvreren. Dat vereist oplettendheid en communicatie met elkaar en met de sluismeesters. Het is zaak rekening met elkaar te houden, zodat de sluispassage vlot en veilig verloopt. Meer informatie in het Kenniscentrum: Vlot en veilig door brug en sluis.

Ongevallen

Hoe worden ongevallen in de scheepvaart geregistreerd?

In de landelijkescheepsongevallen (SOS) database worden meldingen van scheepvaartongevallen door politie- en inspectiediensten en vaarwegbeheerders geregistreerd. Deze database is bij Rijkswaterstaat in beheer.

Waar kan ik informatie vinden over ongevallen in de recreatievaart?

‘Varen doe je Samen!’ (VDJS) heeft de in de landelijke scheepsongevallendatabase (SOS database) geregistreerde ongevallen waarbij recreatievaart is betrokken onderzocht om meer inzicht te krijgen in de oorzaken van deze ongevallen. Nader geanalyseerd zijn de significante scheepvaartongevallen op de Nederlandse binnenwateren met recreatievaart die van 2004 tot en met 2013 in de SOS database zijn geregistreerd. Bekijk het persbericht en de rapportage.

Waar kan ik informatie vinden over scheepsongevallen in 2017?

‘Varen doe je Samen!’ (VDJS) heeft de informatie van het persbericht van RWS hierover op haar website geplaatst. Bekijk het artikel over de scheepsongevallen in 2017.

Antifouling

Waarom is antifouling milieuonvriendelijk?

Antifouling is verf die ervoor zorgt dat er geen wieren, algen en mosselen aan de onderzijde van een boot kunnen groeien wanneer die in het water ligt. De koperverbinding (biocide) in de verf zorgt hiervoor. De biociden in antifouling werken niet alleen tegen aangroei op het schip, maar belanden ook in het water. Dit is belastend voor het watermilieu. Ook (zelfslijpende) biocidevrije coatings die wel zink bevatten, zijn milieuonvriendelijk. In veel oppervlaktewateren in Nederland zijn de concentraties van de metalen koper en zink hoger dan de wettelijke normen, onder andere door antifouling.

Bestaat er een milieuvriendelijk alternatief voor antifouling?

Ja, maar let op dat er geen zink in zit. Zink is officieel geen antifouling, maar is net als antifouling milieubelastend. Check het etiket op de vermelding van zink(oxide), en let op termen als ‘zelfslijpend’, ‘eroderend’ of ‘polijstend’.

Als uw vaargedrag, ligplaats en vaargebied het toelaten, is harde verf (foul release – of non-stick coating) een alternatief. Deze coating vergemakkelijkt het schoonmaken van de onderkant van het schip zodat die zonder schade kan worden geborsteld. Soms is dat wel een flinke klus die regelmatig tijdens het seizoen herhaald moet worden. Het voordeel van deze harde verf is, dat hij niet elk jaar opnieuw aangebracht hoeft te worden.

Een nieuw alternatief voor verf of coating is een zelfklevende folie met kleine stekeltjes erop (3 mm lang). Schelpen en wat grotere algen kunnen zich daar niet aan vasthouden. De folie is in aanschaf duurder dan antifouling coating, maar doordat hij minimaal 5 jaar meegaat is de prijs vergelijkbaar. De folie moet door een bedrijf aangebracht worden. Er zijn verschillende systemen op de markt. Gebruik de zoekterm ‘antifouling folie’ om een bedrijf te vinden.

Hoe weet ik of de laag antifouling nog werkt en er geen nieuwe op moet smeren?

Bekijk na afloop van het vaarseizoen of het nodig is om een nieuwe laag antifouling aan te brengen. Als je weinig aangroei van de onderkant van je boot af hoefde te halen, kun je uitproberen of de laag nog een jaar mee kan.

Waar vind ik meer informatie over antifouling?

Milieu Centraal: https://www.milieucentraal.nl/in-en-om-het-huis/klussen/antifouling-tips-voor-milieuvriendelijk-bootonderhoud/
Varen Doe je Samen: https://www.varendoejesamen.nl/antifouling

Reisvoorbereiding

Heb ik genoeg aan een navigatie app op mijn smartphone/tablet als ik ga varen?

Een goede mobiele app om te navigeren op het water kan erg makkelijk zijn bij het varen. Toch is het raadzaam om, zeker als je op groter water gaat varen, ook een papieren kaart aan boord te hebben. Let er ook op dat digitale kaarten (in een smartphone-app bijvoorbeeld) niet automatisch up-to-date zijn. Lees ook het artikel over digitale- versus papieren kaarten.

Is een almanak verplicht aan boord?

Nee. Wel is het verplicht om een exemplaar van het BPR aan boord te hebben. In de Watersport Almanak 1 van de ANWB is dit opgenomen. Dus als je die aan boord hebt, heb je niet een apart BPR-exemplaar nodig. In de Almanak 2 van de ANWB zijn gegevens opgenomen van jachthavens, bedieningstijden van bruggen en sluizen. Onmisbaar en heel handig aan boord, maar niet verplicht. Lees ook het artikel over goede reisvoorbereiding.

Waar moet ik op letten als ik een vaartocht plan?

De planning van je tocht hangt erg af van het vaarwater waar je wilt gaan varen. Als je met een open boot op een plas wil gaan varen vergt dit andere kennis, vaardigheden en planning dan wanneer je op groot vaarwater gaat varen, of op water waar ook veel beroepsvaart aanwezig is. Het is altijd verstandig om een gedegen vaarplan te maken voor je tocht. 

Enkele belangrijke zaken zijn: 

  • Check het weerbericht 
  • Plan je route met behulp van de waterkaart/almanak en bereid je navigatie voor. 
  • Check of er stremmingen of bijzonderheden zijn op je tocht op vaarweginformatie.nl 
  • Check de VDJS-knooppunten die je wellicht passeert.

Lees ook het artikel over goede reisvoorbereiding, inclusief een voorbeeld van een reisplan.

Wat zijn de ‘Varen doe je Samen!’ knooppunten?

De Varen doe je Samen! (VDJS) knooppunten zijn drukke vaarweg locaties, vooral waar recreatie- en beroepsvaart elkaar tegenkomen. ‘Varen doe je Samen!’ heeft deze knooppunten in heel Nederland in kaart gebracht en ze uitgebreid beschreven. Er zijn overzichtelijke kaartjes met aanbevolen vaarroutes aangegeven, er wordt informatie gegeven over marifoonkanalen, bijzondere bepalingen en meer. De VDJS-knooppunten zijn ook verwerkt in de gangbare digitale navigatieprogramma’s die op de markt zijn. Ook zijn ze te bekijken en als pdf te downloaden via de website, die ook volledig werkt op je mobiele telefoon. Bekijk de Varen doe je Samen! knooppunten.

Waar kan ik actuele vaarwerginformatie over stremmingen vinden?

Op de website Vaarweginformatie.nl is alle actuele informatie over de beschikbaarheid van de vaarweg te vinden. Bijvoorbeeld over wijzigingen in bedieningstijden van bruggen en sluizen, geplande en ongeplande hinder, stremmingen en werkzaamheden. Daarnaast is statische informatie beschikbaar, zoals reguliere bedientijden van Nederlandse bruggen en sluizen en ENC’s (Electronical Navigational Charts). Ook vind je op deze portal informatie over waterstanden, ijsgang en zwemwater. De gegevens op deze site zijn afkomstig van verschillende vaarwegbeheerders. De Waterkamer van Rijkswaterstaat verzamelt en verwerkt deze gegevens.

Staande Mast Route

Wat is de Staande Mast Route (SMR)

De Staande Mast Route is een veilige en vlotte doorgaande route voor zeil- en motorboten met een mast- of opbouwhoogte van meer dan 6 meter die je in staat stelt om van de Deltawateren tot het IJsselmeergebied, Friesland en Groningen te varen via de binnenwateren. Varen doe je Samen! heeft enkele brochures waarin de hele route beschreven wordt, inclusief diverse kaartjes van de route. Ook op de website vind je alles over de Staande Mast Route, inclusief een handige interactieve kaart met knooppunten.

Kan ik de Staande Mast Route varen in 24 uur?

De belangrijkste passage van de Staande Mast Route, van het Hollandsch Diep, ingang Dordtsche Kil, t/m de nachtelijke passage door Amsterdam, kun je varen in 24 uur. Dan moet je wel doorvaren, er zijn bepaalde (spoor) bruggen, die weinig draaien. Deze brugdraaiingen moet je wel halen om het in een etmaal te varen. Meer informatie over belangrijke vertrekpunten en bedieningstijden vind je op de informatiepagina over de Staande Mast Route.

Uitrusting

Wat heb ik nodig om een marifoon te kunnen installeren en gebruiken?

Om een marifoon te kunnen gebruiken moet je twee zaken regelen:

  • Je moet een bedieningscertificaat halen. (Basiscertificaat Marifonie) Er zijn tal van opleidingen en examenmogelijkheden te vinden.
  • Je moet je met dit bedieningscertificaat registreren bij het Agentschap Telecom. Hier zijn kosten aan verbonden. (34,- euro per jaar, december 2017). Het toegewezen identificatienummer dien je in te programmeren in je apparatuur. (De z.g. ATIS code)

Lees meer informatie over een marifoon aan boord.

Wat is AIS?

Het Automatic Identification System (AIS) is een wereldwijd systeem om automatisch schepen te identificeren en te volgen. Als je een AIS aan boord hebt, zie je van andere schepen, die ook AIS hebben, hun scheepsnaam, koers, snelheid en positie. Handig voor de navigatie. De andere schepen zien deze gegevens ook van jou. AIS is tegenwoordig verplicht op de beroepsvaart, niet voor de recreatievaart. Lees meer over AIS.

Heb ik een marifoon nodig aan boord?

Voor de beroepsvaart is een marifoon verplicht. Voor de recreatievaart niet. Toch is het voor de recreatievaart aan te raden een marifoon aan boord te hebben, vooral als je op groter water vaart, de grote rivieren en op vaarwater waar ook veel beroepsvaart aanwezig is. Je kunt met een marifoon makkelijk een ander schip aanroepen, bruggen en sluizen aanroepen en het vergroot je veiligheid in een noodsituatie. Lees meer over het gebruik van de marifoon

Preventie

Wat zijn de meest voorkomende problemen op het water?

Het meest voorkomende probleem op het water is, met stip, motorstoring. Een motorstoring kan ook direct gevaar opleveren, zeker als je op druk vaarwater vaart. Je bent met motorstoring immers stuurloos. Daarnaast zijn fouten in de navigatie, schade aan romp, roer, tuigage of schroef en slechte weersomstandigheden de belangrijkste oorzaken voor problemen op het water. Lees de top 5 van oorzaken voor reddingsacties door de KNRM en hoe je deze kunt voorkomen. Ook hebben een brochure over motorstoring gemaakt.

Ik wil voor het eerst op de Noordzee gaan varen, waar moet ik rekening mee houden?

Varen op de Noordzee stelt hoge eisen aan je vaardigheden, kennis en ervaring. Daarnaast moet je schip geschikt zijn om op zee veilig te kunnen varen. Lees meer in het artikel over ‘Varen op de Noordzee’.

© 2018 Varen doe je Samen!  |  Disclaimer  |  Privacyverklaring